Jon J Muth :: M

Het boek was beter, is zowat de meest verzuchtte commentaar wanneer een roman verfilmd wordt. Het omgekeerde hoort men nooit, terwijl er wel degelijk films zijn die later herwerkt worden tot boeken. Toegegeven, het betreft hier in de eerste plaats en waarschijnlijk zelfs zo goed als alleen maar bewerkingen van weinig diepgravende films (oa Star Wars) waarbij de literaire kwaliteiten de lezers/fans worst zullen wezen.

De graphic novel M is echter een ander paar mouwen. De Amerikaanse schilder/illustrator Jon Muth waagt zich hiermee aan het iconische M van Fritz Lang en volgt daarbij zelfs relatief nauwgezet de originele beeldencompositie. Op zich kon aan die compositie ook niets meer toegevoegd worden. Lang wist de vormelementen en het spel met schaduwen dat overheerste in de expressionistische filmschool te vertalen zonder hierbij in een te steriele vormenpracht te vallen. De essentie van de film schuilt niet in de beelden maar wel in het verhaal.

Zoals de werktitels Eine Stadt sucht einen Mörder en Mörder unter uns laten vermoeden, is het verhaal in M opgebouwd rond de zoektocht naar een moordenaar, en meerbepaald naar een seriemoordenaar die het op kinderen gemunt heeft. Hoewel Lang zelf het altijd ontkende, wil de legende dat hij zich voor zijn film baseerde op de misdaden van Peter Kürten. In diezelfde periode werd Duitsland echter ook opgeschrikt door de daden van Fritz Haarmann , Karl Grossmann en Karl Denke.

Sommige geloven dat Lang evenzeer door de daden van Haarmann en Grossmann geïnspireerd was. beiden worden immers vermeld in de film als voorbeelden van seriemoordernaars, ook al is die term dan nog niet gekend of ingeburgerd. Bovendien kan aangebracht worden dat het moordenaarsrijmpje dat de kinderen in het begin van de film en het boek zingen, doet denken aan het beruchte raadseltje dat kinderen in deze periode aan elkaar vroegen: Wer ist der gröte Mörder? Haarmann, ich Denke.” Wat zich laat vertalen als: ” Wie is de grootste moordernaar? Haarmann denk ik” maar ook als “Haarmann, ik, Denke.”

Alle mogelijke pistes rond de basis voor het verhaal terzijde gelaten, blijft M een stilistisch en verhaaltechnisch meesterwerk waarbij Langs moordenaar Hans Beckert (een schitterende Peter Lorre) lange tijd niet meer dan een schaduw, stem en vooral een fluitmelodie is-Beckert fluit I Dovregubbens hall uit de Peer Gynt Suite telkens het verlangen om te doden opsteekt. Wat volgt, is een intrigerende carroussel van beelden en geluiden (M is een van de eerste geluidsfilms) waarbij Lang niet bang is om ook de nodige pyschologische diepgang en filosofische bedenkingen (de schuldvraag en wanhopige tirade van Beckert bijvoorbeeld) in de film te stoppen.

Wie de film al gezien heeft (hier te bekijken), hoeft M van Muth uiteraard niet te lezen voor het verhaal. De wijzigingen die hij aanbracht zijn minimaal. Het boek springt er uit door het jarenlange werk (twee jaar om precies te zijn) dat hij er in stopte waarbij hij elk plaatje eerst fotografeerde en daarna naschilderde. Bovendien weet Muth de tijdloosheid van het verhaal extra te benadrukken door nergens periodegebonden elementen of beelden te gebruiken. De stad waarin Beckert opereert, lijkt buiten de tijd om te bestaan. Hierdoor krijgt het boek een oneigentijds maar ook heel realistische toets mee die in zowat elke graphic novel ontbreken.

Muths M overtreft nergens Langs filmversie maar het vormt er wel mooie aanvulling op.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: