Een korte maar heldere en niet te ontkennen visie op wat oorlog in essentie is: Robert Fisk

Slechts twee quotes:

“We gift the dead with qualities they would never have wished to have like ‘they gave their lives’. Very few people give their lives. Most people desperately want to live and they pray to live and their families pray that they will live. They didn’t sacrifice themselves.”

“When you have never been in a war, you think it’s about victory or defeat. Which is the Hollywood-version: ‘We won or we lost.’ It’s actually about the total failure of the human spirit. It’s primarily about death. It’s about that, the bones underneath us now. That’s what war is about.”

Dit stukje legt de absurditeit ervan ook bloot. Wie bij de laatste seconden niet even slikt, …

Dat religieuze regelneven geregeld een slag van de molen hebben, is al langer dan vandaag geweten. Wanneer er bovendien niet een centrale gezagsstructuur is, krijg je  een versplintering van lokale malloten annex despoten die hun specifieke invulling van bepaalde religieuze geschriften tot in het absurde doorvoeren. Binnen de islam in het bijzonder krijg je wel vaker te maken met splintergroepjes die allen denken Allah’s persoonlijke megafoon op aarde te zijn. In Somalië wordt het zo langzaamaan wel heel genant.

Dit deeltje van het bericht (dat vorige week verscheen) deed me gruwen:

Somaliërs zijn traditioneel gematigde moslims. Maar Al Shabaab wil de sharia invoeren in heel Somalië. De groepering heeft films, voetbal, muzikale ringtones en dansen op trouwfeesten al verboden. Mannen die hun baard scheren, riskeren zweepslagen. En twee mannen die beschuldigd werden van diefstal, werden eerder deze maand veroordeeld tot amputatie van een hand en voet.

Een mens kan alleen maar besluiten dat volgens Al Shabaab Allah echt wel een sadistische en onbuigzame droogkloot moet zijn en de sharia er vooral toe dient om de bevolking onder de knoet te houden. God (of Allah) verhoedde dat iemand ook maar een seconde plezier zou hebben in zijn leven. In al zijn gekende wreedheid zou niemand helaas nog mogen opkijken van hoe een religie misbruikt kan worden om mensen te terroriseren. Hoe schrijnend het bovenstaande ook is, wat volgt is werkelijk te gek voor worden:

Beha’s dragen creëert valse verwachtingen, is daarom tegen de islam en moet dus verboden worden. Dat vindt althans de islamistische groepering Al Shabaab in Somalië. Er kwamen al verschillende meldingen van vrouwen die verplicht werden hun beha te verwijderen door de islamitische milities, en die veroordeeld werden tot zweepslagen. Volgens inwoners uit het noorden van Mogadishu krijgen vrouwen die bh’s dragen, publiekelijk zweepslagen door de milities van Al Shabaab. De vrouwen werden verplicht om hun bh uit te doen en met hun borsten te schudden. ‘Borsten moeten van nature stevig zijn, of hangen’, is de redenering van de milities. Vrouwen die een beha dragen,  doen dat in hun redenering om te misleiden en dat zou tegen de regels van de islam zijn.

Ik weet echt niet of ik hier nu mee moet lachen of huilen. Ik stel me zo voor hoe ongeschoolde, domme jongetjes met onvolgroeide baarden en boordevol seksuele frustraties nu naar ontblote vrouwenborsten kijken onder het mom dat hun religie (of althans de geperverteerde invulling die zij er aan geven) hen dit oplegt. Religies behoren over het spirituele leven te gaan, over wat goed en juist handelen is, niet over een kledingsaccessoire. Of is de god van Al Shabaab soms een bureaucraat die in zijn rekenboek bijhoudt wie zich aan welke triviale regeltjes gehouden heeft en zijn oordeel daardoor laat leiden in plaats van wie geprobeerd heeft eerlijk en goed te leven?

De helaasheid der dingen van Felix Van Groeningen is voorgedragen voor de oscars en mag het Gentse Filmfestival openen. Driewerf hoera dus voor deze tranche de vie die een blik werpt op het dagdagelijkse bestaan van een marginaal gezin uit Nieuwerkerken bij Aalst. Maar niet iedereen is daar zo mee opgetogen.

De familie van Verhulst in het bijzonder houdt niet van de manier waarop ze geportretteerd worden, als marginale dronkaards zonder enig doel in het leven.  En dat is ook wat de meeste er in zullen lezen, een al dan niet overtrokken afrekening met het verleden, een naturalistische schets van een marginaal gezin. Maar wie enkel dat er in leest, heeft het boek verkeerd begrepen. Koen De Grave verwoordde het beter in Focus Knack toen hij sprak over de onmogelijkheid van de personages om de liefde anders dan op een onbeholpen en brute manier te tonen.

Wie het boek aandachtig leest, voelt hoe tastbaar de liefde niet alleen binnen het gezin is maar ook die van Dimitri Verhulst voor zijn vader, ooms en grootmoeder. Het is een hard en schrijnend verhaal dat focust op de uitspattingen en grofheden zonder een rust in te lassen of de andere verhalen, die minder spectaculair zijn, een kans te geven. Het is genadeloos maar ook liefdevol. Het is een volkse manier van vertellen die typisch lijkt te zijn voor Aalst.

Misschien voelde het boek daarom aan als een klap in het gezicht. Het was te tastbaar en reëel, te herkenbaar om zomaar te negeren. Een initiële post zou over het eigen verleden gaan, over de dorpsfiguren die neigden naar de Verhulst-familie en vooral bekend waren onder hun pseudoniemen als “Smaele Johnnie” maar ook over familieleden en de (voor buitenstaanders) niet altijd even fraaie situatie waarin we opgroeiden. Maar hoe erover vertellen zonder het als een afrekening te laten uitschijnen of een goedkoop sentimenteel verhaal over een harde jeugd, die het niet was.

Dimitri Verhulst heeft het gewaagd, met alle gevolgen van dien. Het siert hem dat hij niet geschroomd heeft om de realiteit te tonen en dat hij zichzelf niet sympathieker heeft voorgesteld dan hij is (of vindt u hem een aangename mens in het boek?) Dat hij in De helaasheid der dingen louter stil blijft staan bij de uitspattingen en de waarheid geweld aandoet is waar, maar tezelfdertijd weet hij als geen ander de ziel van de Aalstenaar (en dus niet louter van zijn familie) te schetsen. Het is de ziel van wat de ene een marginale alcoholist zal noemen en de andere een volkse en levenslustige nar. Het is de ziel die ook in mij huist.

Vandaag heeft de Raad van Gemeenschapsonderwijs besloten dat in haar Antwerpse scholen geen levensbeschouwelijke kentekenen meer gedragen mogen worden. Volgens sommigen is het een overwinning van de democratie en volgens anderen net een zwarte dag. °

Strikt genomen is het geen van beide een instelling heeft vooralsnog het recht een aantal regels op te leggen in zoverre ze geen beschermde rechten van de burger schaadt. Het verbod op het dragen van een hoofddoek staat vooralsnog niet gelijk met een verbod op het hebben van een bepaalde religieuze overtuiging. Het is slechts een van de vertekende argumenten die langs beide kanten misbruikt worden.

Ik ga ze hier echt niet allemaal herhalen of weerleggen, we hebben al genoeg opmerkingen gehad over onverdraagzaamheid, emancipatie, druk van derden, identiteitscrisis en macho-jongens zonder dat aan de essentie van dit specifieke debat geraakt is. Zoals zovele vraagstukken is ook hier sprake van een kluwen van verschillende belangen en gevolgen maar we kunnen het debat wel tot de volgende twee kernvragen reduceren:

1) Is de hoofddoek en bij uitbreiding de chador en de boerka een cultureel of een (noodzakelijk) religieus kledingstuk?

2) Kiezen we voor een actief pluralisme of een neutrale staat?

Op basis van die twee vragen had ik graag een debat zien ontstaan over de hoofddoeken binnen de gemeenschapsscholen (en openbare ambten, privé en straat zijn iets anders) en onmiddellijk ook over de chador en de boerka. Iedereen lijkt deze laatste twee te vergeten, maar zijn dit net zo goed religieuze symbolen? En als we deze laatste verbieden, erkennen we dan niet dat we een arbitraire scheidingslijn trekken?

Er kan nog veel geschreven worden over de pro en contra’s van pluralisme en neutraliteit maar een debat reduceren tot xenofobie, angst voor de islam of daarentegen een overwinning noemen getuigt vooral van een bekrompen visie en het gebrek om de oogkleppen af te leggen.

Een debat over de plaats van levensbeschouwingen binnen de staat dient in alle openheid te gebeuren. De zoveelste reductie tot een standpunt over de islam enerzijds en goedkope slogans aan pro- en contra-zijde anderzijds hebben een relevante vraag over de toekomst die onze maatschappij in dient te slaan opnieuw vleugellam gemaakt ten koste van enkele symbolen.

°Er waren slechts twee scholen in Antwerpen waar hoofddoeken toegelaten waren, bijgevolg kreeg de school opeens onterecht en buitensporig veel aandacht.

Een vriendin is doopmeter en mocht onlangs haar metekind mee dopen. Een mooi ritueel, eentje waarbij de nodige tranen geplengd worden en de nodige foto’s genomen worden.  Alleen is ze zelf niet gedoopt. Is dat erg? Niet echt nee, alleen kan je dan kerkjuridisch geen doopmeter zijn (*).

En wat dan nog? Doet zo een doop er nog toe? Het is toch maar traditie en schijn? Zo een beetje als een kerkelijk huwelijk waarbij de vrouw zich even een prinses kan wanen. Wie doen we er kwaad mee? En de kerk verdient er nog aan ook, waarover klagen we dan?

Het irriteert me omdat de criticasters van de kerk vaak de eersten zijn om als het er op aan komt hun grote entree in de kerk te maken (Erwin Mortier, u hier?). Opeens slikken ze even alle kritiek in en gniffelen ze laf achter de hand. Alsof ze de sul van de klas een feestje geeft en iedereen daar is omdat zijn ouders rijk zijn. We zijn er hoor maar niet omdat we je tof vinden, je bent gewoon het speeltje van de dag dat we even gebruiken en daarna weggooien.

Ik vind het hypocriet. Niet alleen omdat de meeste mensen het voor de schijn of de familie doen maar ook omdat je het ritueel dat voor sommige mensen wel belangrijk is, onteert en in het belachelijke trekt. Voor een gelovige betekent zijn geloof iets en vormen het huwelijk en de doop twee sacramenten die zijn of haar band met God en zijn/haar geloof binnen een maatschappij bevestigen.

Wie daar even zijn rolletje komt spelen, zegt zoveel als dat het geloof van de andere niets voorstellen. Alsof het met de voeten mag getreden worden. Lekker met modderschoenen de moskee binnenwandelen en daarna de pet aan de ingang van de synagoge achterlaten.

Noem me gerust een pilarenbijter of zagevent maar ik geloof dat een ritueel pas waarde heeft als de deelnemers ook oprecht geloven in de betekenis ervan en het niet als een te spelen rolletje zien.

Rituelen, zeker die leven en dood een plaats geven binnen het bestaan, behoren niet gereduceerd te worden tot een consumptie-artikel, een grap voor ingewijden. Een loze daad ingegeven door een traditie. Het zou een oprechte gebeurtenis moeten zijn, die door iedereen naar waarde wordt geschat.

Of wilt u uw kind binnen twintig jaar vertellen dat de viering en opname van zijn geboorte in de maatschappij niet meer dan een flauwe grap van uw kant was, omdat u te laf of te lui was om een keuze te maken die wel strookte met uw overtuigingen?

(*)Can. 874 

De verkiezingen zijn afgelopen, de stemmen geteld en terwijl de winnaars zich in hun roes storten, likken de verliezers hun wonden.  Oud nieuws, net als de analyses die kant noch wal slaan eigenlijk.

Vlaanderen heeft rechts gestemd roepen alle zichzelf als verdraagzaam beschouwende linkse intellectuelen en dus is het bekrompen. De politieke analysten geven hen, althans op het eerste vlak, gelijk: Vlaanderen heeft rechts en Vlaams gestemd.

Vreemd genoeg werd die analyse ook gemaakt na de federale verkiezingen, toen dezelfde twee partijen als kartel weliswaar, ook als overwinnaars uit de bus kwamen. Nog geen jaar later wees een studie uit dat de kiezers die massaal voor de CD&V stemden dit net gedaan hadden omdat ze zich konden vinden in hun plan om meer geld te investeren in welzijn. Sinds wanneer is investeren in de sociale sector rechts? Bovendien wezen alle petities, onderzoeken, enquêtes… uit dat de doorsnee Vlaming (ja, ook de kiezers van Leterme) geen onafhankelijk Vlaanderen wilden. Sinds wanneer is pro-België zijn een Vlaamse reflex?

Gelukkig hebben we Wallonië nog waar Ecolo en de PS het goed doen. We spreken hier dan over de PS die ondanks alle grote beloftes nog steeds corruptieschandaal op corruptieschandaal stapelt en ondanks decennia lang aan de macht te zijn er maar niet in slaagt de werkloosheid in te dammen. Is dat een partij die getuigt van inzicht en “goed bestuur” of is het een partij die getuigt van een sterk overlevingsinstinct?

In Wallonië heb je ook maar twee partijen die er toe doen: PS en MR, de Cdh is al lang een vazal van de eerstgenoemde geworden waardoor alleen Ecolo en FN er nog toe doen. Het grote geluk van Wallonië is dat FN totaal niet georganiseerd is en schrijnend amateuristisch, Degrelle heeft immers ooit bewezen dat er bij onze Franstalige landgenoten net zo goed een voedingsbodem voor extreem-rechts bestaat. Ecolo daarentegen is wel georganiseerd en charismatisch; het is een stem tegen de gevestigde waarden die iets uitmaakt meer dan GROEN ooit geweest is.

En daarmee komen we tot de essentie van deze verkiezingen en hoe we de uitslag dienen te lezen. De doorsnee-kiezer (links en rechts) heeft niet gestemd voor meer of een rechtser Vlaanderen maar voor wat de perceptie hem aangeraakt heeft. Kibbelende VLD’ers, een SPa die maar niet wist wat hij zeggen moest en zichzelf buitenspel zette terwijl de kranten schreeuwen dat er een economische crisis is.

En daar staat dan Kris Peeters tegenover, een minister-president die degelijkheid en vertrouwen uitstraalt met een Vlaanderen dat schuldenvrij is (was) zonder dat iemand weet of het schelen kan dat dit niet zijn verdienste is. En dan is er nog Bart De Wever die grappig op televisie overkomt. Klamp de man in de straat aan en hij zal u niet eens weten te vertellen waar gelijk welke politicus voor staat. Klamp een politicus aan en de kans is groot dat hij het eigenlijk ook niet weet.

De verkiezingsuitslag is niet meer dan een populariteitspoll. Voor de verkiezingen kwamen de programma’s en ideologieën nauwelijks aan bod, waarom worden ze er nu dan wel bijgesleurd om de uitslag te verklaren? Waarom kunnen de verzamelde politici, politicologen en media niet gewoon toegeven dat ze nu krampachtig datgene proberen te doen wat ze voor de verkiezingen behoorden te doen: een duidelijke analyse maken en op basis daarvan te kennen geven waar een partij voor staat? Misschien ging dat niet omdat de partijen aan de essentie, zijnde hun programma, zelf geen waarde meer hechten.

Het is gemakkelijk en handig om de Vlaming als rechts en bekrompen te beschouwen en op te merken dat Vlaanderen en Wallonië anders gestemd hebben. Maar hoezeer de uitslag ook verschillend is, de achterliggende intenties zijn hetzelfde: Belgen hebben gestemd op iemands wiens smoel ze sympathiek vinden, wars van alle ideologie. Jammer genoeg is dat een waarheid die niet zo intelligent overkomt in doorwrongen analyses.

Sesamstraat ligt onder vuur, maar dit clipje deed me meermaals grijnzen. Soms staan er op youtube ook toffe dingen.

Heeft u zich de laatste dagen en weken ook zo geërgerd aan de uitspraak van de paus dat condooms het AIDS-probleem niet oplossen kan en applaudisseerde u mee toen onze vertegenwoordigers hier zo waar een resolutie over uitwerkten en de paus net niet beschuldigden van misdaden tegen de menselijkheid? Ja, goed zo want u hebt zich net in de luren laten leggen door media en uw eigen vooroordelen…

Paus Benedictis XVI is geen sympathieke man en hetzelfde kan gezegd worden van zijn clubje. Wie kan nu condooms verbieden en zo miljoenen Afrikanen*  in het verderf storten? Iedereen weet immers dat de Afrikanen elk woord van de paus klakkeloos volgen en dus geen condooms gebruiken omdat Rome het zegt. Gek genoeg lijken diezelfde devote volgelingen de katholieke leer niet te volgen wanneer die voorhuwelijkse seks verbiedt alsook promiscuïteit. Twee zaken die vooralsnog de verspreiding van AIDS mee in de hand helpen.

Het “verbod van de paus”  is een schaamlapje waarachter men zich verbergen kan terwijl men de andere richtlijnen naast zich neerlegt. Moet men een ethisch stelsel verwijten dat het misbruikt wordt of is het hij die het stelsel misbruikt die de schuld draagt? Is Stalin verantwoordelijk voor de Goelags of was het dan toch het communisme zelf dat als ideologie eenieder van zijn persoonlijke verantwoordelijkheid ontheft.

Wie nauwgezet de katholieke seksuele moraal volgt, heeft weinig kans op AIDS-besmetting alleen klinkt het fijner om te zeggen dat die seksuele moraal maar aangepast moet worden, bij voorkeur door mensen die zich sowieso niets van die moraal aangelegen laten, de vrijzinnigen voorop. De katholieke seksuele moraal is wereldvreemd en voor velen achterhaald maar ze blijft intern logisch. Beweren dat de paus zijn volgelingen de dood injaagt, is doelbewust elementen negeren en de persoonlijke verantwoordelijkheid ontkennen.

Maar dat is niet eens het meest bedroevende in dit hele verhaal. De paus heeft namelijk iets heel anders gezegd:

“I would say that this problem of AIDS cannot be overcome with advertising slogans. If the soul is lacking, if Africans do not help one another, the scourge cannot be resolved by distributing condoms; quite the contrary, we risk worsening the problem. The solution can only come through a twofold commitment: firstly, the humanization of sexuality, in other words a spiritual and human renewal bringing a new way of behaving towards one another; and secondly, true friendship, above all with those who are suffering, a readiness—even through personal sacrifice—to be present with those who suffer. And these are the factors that help and bring visible progress.”

Ik lees hier vooralsnog geen (expliciet) verbod op condooms in, zelfs niet met alle kwade wil ter wereld. Bovendien is het  leuk om weten dat in 2004 een honderdvijftigtal aids-experts ongeveer net hetzelfde verklaarden en dat toonaangevende wetenschappelijke vakbladen stelden dat de vaak grootschalige en agressieve campagnes voor condoomgebruik niet hebben geleid tot een vermindering of vertraging van de AIDS-infectie.**

Het AIDS-probleem in Afrika zal niet opgelost worden door een oude vos de mond te snoeren of ronkende verklaringen af te leggen rond hoe zijn woorden, of liever de interpretatie ervan, schandelijk zijn. Benedictus XVI mag dan wel geen voorstander van condooms zijn, hij lijkt verstandig genoeg te zijn om dat verbod niet expliciet te verkondigen. Alleen is dat verhaal voor de media en de politici niet sappig genoeg. Een beetje overdrijving kan toch geen kwaad, niet?

* Afrika telt ongeveer 20% katholieken, 80%van zijn bevolking hoeft zich dus sowieso niets aan te trekken van wat de paus zegt.

** Aldus onder andere Dr Edward C Green, drecteur van het Aids prevention research projec,  Harvard Centre for Population and Development Studies

Verbazingwekkend hoe snel het idee voor een post over een ergernis verdwijnt als je met andere dingen bezig bent. Helaas dus geen mening over euthanasie, condooms in Afrika of vrouwen die minder betaald krijgen. Hopelijk doet onze blogroll het beter.